Magie

Maya’s hebben iets met magie. Voor ons dan toch, voor hen is het gewoonweg hun eeuwenoude geloof. Geloof in hun voorvaderen, in de kracht van de natuur. Iedere dag heeft een specifieke betekenis en regelmatig organiseren ze een ceremonie ter ere van een bepaalde dag. Grofweg iedere maand, of ieder jaar, volgens hun traditionele kalender. Ceremonies keren regelmatig terug. Ze dienen om de voorvaderen goed gezind te stemmen en een goed verloop van aankomende activiteiten te vragen. Op bureau vinden ze meestal midden in de nacht plaats, tijdens de eerste uren van de desbetreffende dag. Dan steekt de Mayapriester een hoop kaarsen en wierook aan, netjes gelegd volgens de vier windstreken. Iedere windstreek of kardinaal punt heeft een specifieke kleur en betekenis. Iedereen rondom het heilige vuur steekt een aantal kaarsen aan, rookt sigaren om het kwaad uit zijn lichaam te jagen, danst rond het vuur. Sterke drank passeert van mond tot mond. De Mayapriester staat in contact met de voorvaderen en kan hun signalen interpreteren via het vuur. De directeur van CONIC hecht veel belang aan deze signalen. Zo heeft het vuur in ’t verleden verschillende keren voorspelt dat er problemen zouden rijzen op de algemene vergadering, dat mensen binnen en buiten CONIC de organisatie kapot willen maken. De priester heeft nooit namen genoemd, maar hij riep de onruststoker telkens op om zijn plannen niet uit te voeren. Ook dromen in aanloop van een activiteit worden door de Mayapriester geïnterpreteerd. Ik sta erbij, luister en kijk ernaar, op mijn hoede om de ceremonie niet te versturen met mijn onwetendheid. Het enige dat ik weiger is een sigaar te roken. Geen probleem, ik moet die dan maar over mijn hele lichaam wrijven en nadien in het vuur gooien. Het nadeel van dergelijke nachtelijke ceremonies is dat je ’s ochtends zatte of weinig productieve collega’s tegen het lijf loopt. Voor mij is het dan ook maar bij één nachtelijke ceremonie gebleven…

Bottengenezer

Maya’s staan dicht bij de natuur. Neem nu bijvoorbeeld de schoonmoeder van Oscar. Zij was heel haar leven een ‘bottengenezer’. Wie met een gebroken been zat, of iets anders dat gebroken was - behalve een gebroken hart uiteraard - kon bij haar terecht. Zij had een magisch bot of beentje. Door met dit bot regelmatig over het gebroken lichaamsdeel te wrijven, genas de patiënt. Bij het overlijden van zijn schoonmoeder, kwam het beentje terecht bij één van de dochters, de vrouw van Oscar. Omdat zij de krachten van haar moeder heeft geërfd. Mensen komen vaak van ver om haar te raadplegen. Oscar vertelde over een kind met klachten die niet opgelost geraakten na maanden van hospitalisatie en medische onkosten. Totdat zijn vrouw het kind een aantal keer ‘behandelde’. Mensen zijn haar eeuwig dankbaar en geven wat ze haar kunnen geven. Want ze vraagt geen vast bedrag, enkel een vrijwillige bijdrage.

Maximón

Oscar heeft wel meer straffe verhalen. Toen we een bezoek brachten aan Maximón, een Mayaheilige vermomd in een houten masker en lichaam, aanhoorden we verschillende smeekbedes. Onder andere van een familie die uit een andere regio van Guatemala was gekomen en zeker een halve dag had moeten reizen. Maar Oscar wist wel beter. Hij had eens een Europese vrouw ontmoet die uitzichtloos ziek was en besloot om over te vliegen naar Guatemala om Maximón te ontmoeten. Ze had bloedkanker. Een jaar later was ze genezen. Maximón doet wonderen. “Jij moet ook een smeekbede doen aan Maximón”, porde Oscar me. “Maar wat dan?” vroeg ik me af. “Ik ben gelukkig.” Ik zou natuurlijk vanalles kunnen vragen aan Maximón: een job, een goede gezondheid voor mezelf, mijn vrienden en mijn familie, een lief, geld… Maar ik vond dat dat in het niets verdween bij al het andere leed dat ik aanhoorde. En misschien was ik ook gewoon sceptisch bij de aanblik van de rokende en alcoholverslaafde heilige, laat staan de twee in trance zittende assistenten die de rest van de sterke drank stiekem hadden opgedronken. Want ja, de toerist die even een kiekje komt nemen van Maximón en hem een klein flesje sterke drank aanbiedt, die weet natuurlijk niet wat er met de overblijvende alcohol gebeurt. Maximón neemt maar een aantal slokken, de rest wordt verdeeld onder zijn ‘bewakers’ of sjamanen.